چگونه بفهميم با چه سيستمي سر و كار داريم؟
مصاحبه با لينوكس
حتما تاكنون اين سوال برايتان پيش آمده است كه چطور مي‌شود از نرم‌افزارها و سخت‌افزارهاي يك سيستم اطلاع حاصل كرد؟ حالا اگر با بيش از يك كامپيوتر سر و كار داشته باشيم، اگر روال و روش درستي براي آن نباشد، به‌دست آوردن اين اطلاعات تبديل به مشكلي بزرگ خواهد شد. يك روش اين است كه بايد تك‌تك پاي هر سيستم بنشينيد و اطلاعات را به‌صورت دستي توي يك جدول وارد كنيد.
لازم به گفتن نيست كه بدون احتساب دريافت اطلاعات نرم‌افزارها و قطعات جانبي، همين روند بسيار طولاني خواهد بود. در لينوكس اطلاعات پايه در مكان‌هاي استاندارد قرار دارد و بقيه اطلاعات همچون نرم‌افزارهاي نصب شده با چند دستور خاص به‌دست مي‌آيد.

نخست بياييد اطلاعات پيكربندي شبكه كامپيوتر را بفهميم. بعد از ورود به سيستم، نام كامپيوتر به عنوان بخشي از خط فرمان قابل ديدن است. مي‌توانيم با كمك دستور cat /etc/resolv.conf تنظيمات DNS را ببينيم. بعد مي‌توانيم ليست دستگاه‌هاي شبكه و آدرس‌هاي IP و MAC آن‌ها را با كمك دستور ifconfig –a به‌دست بياوريم.

حال مي‌ماند اطلاعات مرتبط با سخت‌افزار. مي‌توانيم اطلاعات زيادي را از سيستم فايل /proc به‌دست آوريم. مثلا با كمك دستور cat /proc/cpuinfo مي‌توان فهميد چه ريزپردازنده‌اي در سيستم مشغول به‌كار است.

مي‌توان ميزان حافظه سيستم را با كمك دستور ls –lah/proc/kcore به‌دست آورد كه حجم حافظه را به‌صورت قابل خواندن براي انسان به خروجي مي‌دهد.

اطلاعات مرتبط با سخت‌افزارهاي جانبي نصب شده را مي‌توان با كمك دستور lspci به‌دست آورد.

با كمك دستور fdisk –l /dev/?d نيز مي‌توان اطلاعات پيكربندي ديسك سخت را به‌دست آورد. اگر مي‌خواهيد بدانيد كه چه نوع ديسك سختي داريد مي‌توانيد از دستور زير  استفاده كنيد:

 cat /proc/ide/had/model 

اگر نرم‌افزارهاي مربوط به فشرده‌سازي فرمت gz را نصب‌كرده‌ايد، يك فايل بسيار حياتي در سيستم خود داريد كه مي‌توانيد به كمك آن تنظيمات هسته را ببينيد. اين فايل در /proc/config.gz قرار دارد و اگر در دايركتوري اصلي (Root) قرار بگيرد مي‌تواند به‌عنوان فايل پيكربندي هسته عمل كند.

مي‌توان حتا دستگاه‌هايي كه به‌كمك پورت USB به سيستم متصل شده‌اند را شناسايي كرد. اين كار را به‌كمك دستور lsusb انجام دهيد.

براي دانستن ليست نرم‌افزارهاي نصب شده در سيستم‌هاي مبتني بر RPM، از دستور rpm –qa و در سيستم‌هاي مبتني بر دبيان مي‌توانيد از دستور dpkg –l استفاده كنيد.

اگر دنبال اطلاعات بيشتري مي‌گرديد، قطعا گشت‌وگذار در /proc  و /sys نظرتان را جلب مي‌كند.

تمامي اين دستورات نيازي به رابط گرافيكي ندارند، از اين‌رو مي‌توان به‌سادگي و بدون حضور فيزيكي تمامي اين اطلاعات را فقط با داشتن دسترسي به ريشه از راه دور به‌دست آورد. و حتا با كمك اسكريپت نويسي، تمامي اين مراحل را اتوماتيك كرد.
منبع: جام جم